“น่าน” จังหวัดเล็ก ๆ ทางภาคเหนือของไทย ทรงคุณค่าเนื่องด้วยเป็นแหล่งคัมภีร์ใบลานอักษรธรรมจำนวนมาก เมื่อย้อนประวัติศาสตร์ไปตั้งแต่ยุคสร้างเมืองในพุทธศตวรรษที่ ๑๘ ทำให้พบว่า...
งานตักบาตรครั้งนี้ ชาวเชียงรายต่างเฝ้ารอคอย และพากันมาร่วมงานอย่างเนืองแน่น เพียงแค่ 6โมงเช้า ผู้คนก็มามากขึ้นจนล้นศูนย์กลางพิธีไปยังฟุตบาท และล้นต่อไปถึงสนามบาสเกตบอลด้านข้าง ผู้มีบุญมาจากทุกทิศทุกทาง จนกระทั่งต้องขยับป้ายสามเหลี่ยมงานตักบาตรออกไปจากเดิมถึงเกือบ 100เมตร พื้นที่นั่งยืดยาวออกไปถึง 300กว่าเมตร
เส้นจารเนื้อความพระไตรปิฎกบนแผ่นลานนอกจากจะเป็นหลักฐานแสดงการสืบทอดพุทธธรรมแล้วยังเป็นหลักฐานบ่งบอกถึงวิวัฒนาการอักษรโบราณบนแผ่นดินไทยอีกด้วย
ช่วงพุทธศตวรรษที่ 19-22 ดินแดนลุ่มแม่น้ำโขงแถบประเทศลาว ตลอดจนภาคอีสานของไทยเคยเป็นที่ตั้งของอาณาจักรล้านช้างที่มีความรุ่งเรืองด้านการเมือง การปกครอง เศรษฐกิจ และศิลปวัฒนธรรมโดยเฉพาะรัชสมัยสมเด็จพระเจ้าไชยเชษฐาธิราชแห่งล้านช้างเป็นยุคที่มีความสัมพันธ์แน่นแฟ้นกับอาณาจักรล้านนา จึงได้น้อมรับเอาอิทธิพลทางพระพุทธศาสนาและวัฒนธรรมการจารคัมภีร์ใบลานด้วยอักษรธรรมตามแบบฉบับล้านนามาพัฒนาจนเป็นอักษรธรรมอีสานหรืออักษรธรรมลาวเพื่อใช้จารจารึกคัมภีร์ในอาณาจักรล้านช้าง
ปกบ้านครองเมือง เรื่องเล่าแต่เก่าก่อน ประเทศลาวในปัจจุบันมีรากฐานมาจากอาณาจักรล้านช้างในอดีต ซึ่งก่อตั้งขึ้นโดยพระเจ้าฟ้างุ่มในช่วงพุทธศตวรรษที่ 19 เมื่อครั้งที่อาณาจักรล้านช้างมีความเจริญสูงสุดสามารถแผ่อิทธิพลเข้าไปถึงบริเวณซึ่งเป็นประเทศกัมพูชา ไทย และลาวปัจจุบัน หลังจากอาณาล้านช้างเริ่มเสื่อมอำนาจ ได้แตกออกเป็น 3 ราชอาณาจักร คือ หลวงพระบาง เวียงจันทน์ และจำปาศักดิ์ (จำปาสัก) ปี พ.ศ. 2321 จึงตกเป็นเมืองขึ้นของอาณาจักรสยาม จนกระทั่งปี พ.ศ. 2436 ฝรั่งเศสใช้สนธิสัญญาไม่เป็นธรรมบีบบังคับให้สยามยกดินแดนฝั่งซ้ายของแม่น้ำโขงทั้งหมดให้แก่ตน ลาวจึงแตกเป็นรัฐในอารักขาของฝรั่งเศส โดยฝรั่งเศสรวมราชอาณาจักรทั้งสามเข้าเป็นหนึ่งเดียว ซึ่งคือลาวในปัจจุบัน
พระไตรปิฎก คือ คัมภีร์ที่บันทึกคำสอนของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า สันนิษฐานว่าพระไตรปิฎกภาษาบาลีเข้ามาสู่ประเทศไทยใน ๒ ช่วง คือประมาณปี พ.ศ. ๑๖๐๐ เมื่อพระพุทธศาสนาเถรวาทเผยแผ่จากประเทศพม่าเข้าสู่ภาคเหนือของไทย และประมาณปี พ.ศ. ๑๘๐๐ เมื่อพระพุทธศาสนาเผยแผ่ จากประเทศศรีลังกามาทางนครศรีธรรมราช
