ผู้ที่เข้าใจความสำคัญและศรัทธาพระบรมธาตุควรให้ความสำคัญเจดีย์พระบรมธาตุทุกแห่งเสมอภาคกัน โดยไม่ขึ้นอยู่กับความสูง ความโด่งดัง ความสวยงามหรูหรา พระบรมธาตุทุกส่วนล้วนมีบทบาทและความสำคัญ มีอานุภาพ และคุณค่าอันมหาศาลเกินกว่าจะพรรณาได้หมด แม้เจดีย์พระบรมธาตุที่พังลงเหลือแต่ฐานก็ยังมีความสำคัญควรค่าแก่การเคารพบูชาเป็นอย่างยิ่ง
บทบาทและความสำคัญของเจดีย์พระบรมธาตุ เป็นที่พึ่งทางใจเป็นแหล่งทัศนศึกษาทางประวัติศาสตร์ พุทธศาสตร์ ศิลปะ และวัฒนธรรมท้องถิ่น เป็นแหล่งพักผ่อนหย่อนใจ (โดยรอบเจดีย์พระบรมธาตุมักจะมีภูมิประเทศสงบ สวยงาม และร่มรื่น)
ผิวพรรณหรือวรรณะของพระบรมธาตุนั้น เมื่อสังเกตให้ดีจะเห็นว่าแตกต่างจากกวดทรายทั่วไป คือจะมีวรรณะงดงาม เปล่งปลั่งกว่า นำมาส่องกล้องจุลทรรศน์บางครั้งจะเป็นรุ้งสีทองแวววาวน่าชม บางครั้งมีละอองทองหรือเงินคล้ายกากเพชรหรือผงทองคำเปลวเกาะอยู่
หลวงพ่อคะ..เราอัญเชิญพระบรมธาตุมาถิ่นอีสานแท้ๆ แต่กลับเจอแต่คนเหนือทั้งนั้นเลยค่ะ ซึ่งคนเหนือที่ว่านี้..ก็คือ เหนือความคาดหมาย ค่ะ เพราะพิธีประดิษฐานพระบรมธาตุนี้..ยังใจทุกคนให้ทั้งแกร่งทั้งใสประดุจเพชร เพราะทุกคนสามารถทนแดดเปรี้ยงๆในตอนต้น และทนเปียกชุ่มในตอนปลาย ด้วยความรู้สึกที่ปลื้มเกินลิ
ธุดงค์ธรรมชัยอัญเชิญพระบรมธาตุประดิษฐาน ณ พุทธอุทยานนานาชาติ จ.หนองคาย ฉลองวิสาขบูชาโลก ประจำวันที่ 8 พ.ค. 2557 จากศาลากลางจังหวัดสระบุรี - สำนักการประปา จ.สระบุรี
ย้อนไปเมื่อวันที่ 14 เมษายน ที่ผ่านมา คณะพระและสามเณรวัดบ้านขุน ได้เดินธุดงค์อัญเชิญพระบรมธาตุออกจากบ้านนาเกียน มุ่งหน้าสู่วัดแม่ขิง ด้วยระยะทางเดินเท้าล้วนๆ ถึง 8 กิโลดอย
กำหนดการธุดงค์ธรรมชัยอัญเชิญพระบรมธาตุ ประดิษฐาน ณ พุทธอุทธยาน นานาชาติ จ.หนองคาย ฉลองวิสาขบูชาโลก
ธุดงค์อัญเชิญพระบรมธาตุประดิษฐาน ณ เจดีย์น้อยดอยสวรรค์ วัดแม่ขิง วันจันทร์ที่ 14 เมษายน พ.ศ. 2557
ประเภทของพระบรมธาตุ มีวิธีแบ่งตามความสมบูรณ์ของสภาพหลังพิธีเผาสรีระธาตุ 1.นวิปปกิณณาธาตุ คือพระบรมธาตุที่ยังอยู่เป็นชิ้นสมบูรณ์ มี 7 องค์ 2.วิปปกิณณาธาตุ คือพระบรมาตุส่วนที่แยกกระจัดกระจายเพื่อยังประโยชน์แก่มหาชนและสรรพสัตว์สรรพวิญญาณทั้งหลายตามที่พระพุทธเจ้าได้ทรงอธิษฐานไว้ก่อนเสด็จปรินิพพาน ดังที่ปรากฏอยู่ใน “ตำนานมูลศาสนา” และ “ชินกาลมาลีปกรณ์”
ธุดงค์อัญเชิญพระบรมธาตุ เพื่อนำไปประดิษฐาน ณ เจดีย์น้อยดอยสวรรค์ วัดแม่ขิง
