คณะพระสงฆ์ก็ต่างทยอยมากัน จนกลายเป็นมาเกิน มาแบบเกินความคาดหมาย ฝ่ายฆราวาสก็ไม่ยอมแพ้ ทะลุยอดไม่ต่ำกว่าหมื่นห้า เข้าพื้นที่กันมาทุกทิศทุกทางจนเต็ม ผู้คนนั่งซ้อนกันแล้วซ้อนกันอีก เราก็ขยายซาแลนด์แล้วขยายซาแลนด์อีก แต่ก็ยังมิอาจทัดทานได้ จำเป็นต้องใช้พลาสติกรองนั่งมาเพิ่มในที่สุด และที่สำคัญคือ เราจะสังเกตเห็นว่า คนใส่ชุดขาวมากันเยอะมาก
จากนั้น ก็เห็นองค์พระอยู่ในดวงแก้ว ผุดขึ้นมาแล้วขยายใหญ่ จนใหญ่กว่าตัวลูกเณร สว่างมากๆ เหมือนมีพระอาทิตย์ 100ดวง องค์พระท่านหันหน้าทางเดียวกับลูกเณร ลูกเณรสังเกตเห็นเกศดอกบัวตูม เห็นจีวรขององค์พระ ท่านลืมตาและยิ้มให้ลูกเณรด้วย รู้สึกว่าใจสงบนิ่งมาก มีความสุขมาก
ท้าวเธอทรงสังเกตอากัปกิริยาของสัตว์ทั้งสองแล้ว ก็ทรงแปลกพระทัยยิ่งนัก เพราะธรรมดาแพะกับสุนัขย่อมเป็นอริกัน ไม่มีทางที่จะเป็นมิตรกันได้เลย แต่แพะกับสุนัขคู่นี้ กลับมาเป็นมิตรชิดชอบกันได้ แต่จะเป็นด้วยสาเหตุอันใดนั้น ท้าวเธอก็ยังไม่ทรงทราบแน่ชัด
ทันทีที่มโหสถมาถึง ก็รีบมุ่งตรงไปที่ริมขอบสระ ยืนจ้องมองดูแสงแก้วมณีนั้นอย่างพินิจพิจารณา แม้นสระโบกขรณีนั้นจะกว้างใหญ่สักเพียงใดก็ตาม แต่พอมโหสถสังเกตดูเพียงครู่เดียว ก็รู้ทันทีว่า แสงที่เห็นนั้นมิใช่แสงที่พวยพุ่งขึ้นมาจากสระอย่างแน่นอนแท้ที่จริงคงเป็นเพียงเงาสะท้อนของดวงแก้วมณีเท่านั้น แต่ปัญหาที่ยากยิ่งกว่านั้นก็คือ “แล้วแก้วมณีนั้นเล่า ตั้งอยู่ ณ ที่แห่งใดกัน”
สังขารร่างกายของเราก็เช่นเดียวกัน ความแก่ ความเจ็บ ความตายได้คืบคลานเข้ามาในชีวิตเรา ทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงทุกอนุวินาที โดยที่ตัวเราก็สังเกตไม่ออก เมื่อเวลาผ่านไป ๑๐ ปี ๒๐ ปี ๖๐ ปี จึงรู้ว่าเราแก่ลงทุกขณะ เป็นการเปลี่ยนแปลงที่ต่อเนื่องกันไปสู่ความเสื่อมสลาย ดังนั้น เราจึงไม่ควรประมาทในชีวิต
คนมองโกเลียจึงต้องทำงานหนัก โดยเฉพาะอย่างยิ่งช่วงนี้เป็นช่วงที่มีการพัฒนาเป็นอย่างมาก เราจะสังเกตเห็นอาคารต่างๆกำลังก่อสร้างอยู่มากมาย และแม้กระทั่งคุณอารูน่าเองเธอก็เล่าว่า ปกติแล้วเธอค่อนข้างจะเครียดกับชีวิต มีความกดดันทั้งในเรื่องงานและธุรกิจ ซึ่งหลายๆคนอาจคิดไม่ถึงว่า ซูเปอร์สตาร์ผู้สุดแสนจะโด่งดัง มีบ้านหลังใหญ่ ไปไหนมาไหนมีคนตามกรี๊ดซะขนาดนั้น มีความเครียด ความทุกข์กับเขาเป็นด้วยหรือ
ไม้ท่อนนั้นแม้มองด้วยสายตาจะเห็นว่าเท่ากันทั้งสอง ด้าน แต่เมื่อได้วางลงไปในน้ำ แทนจะจมลงไปในน้ำเท่ากัน กลับกลายเป็นว่า ข้างหนึ่งกลับจมลงไปมากกว่าอีกข้างหนึ่ง เมื่อผลปรากฏเป็นเช่นนี้ มโหสถกุมารจึงชี้บอกมหาชนในที่นั้น ให้สังเกตดูลักษณะการจมลงของท่อนไม้ว่า
เรื่องนี้มีข้อคิดหลายอย่าง ทั้งเรื่องกฎ แห่งกรรม ความสำคัญของใจในช่วงสุดท้ายตอนศึกชิงภพ และเรื่องความฉลาดในการสอบสวน จนสามารถรู้ถึงเหตุที่แท้จริงจากผลที่เกิดขึ้น เรื่องการเป็นคนช่างสังเกต รู้ว่าใครเป็นพาล เป็นบัณฑิต เป็นมิตรหรือศัตรู
ที่ผ่านมาลูกนั่งสมาธิอย่างไม่มีเป้าหมาย ลูกคิดว่า นั่งสมาธิขอแค่ความสงบ ความสบายก็พอ คือ ขอแค่ให้ได้นั่ง นั่งคือนั่ง ส่วนจะนิ่งรึเปล่า ลูกดูเบาไม่เคยที่จะสังเกตวิธีการที่ทำใจให้นิ่ง และจะนึกเสมอว่า ถ้าจะนั่งเพื่อเข้าถึงพระธรรมกาย นั่นเป็นเรื่องยากสำหรับเรา ลูกคงไม่มีบุญขนาดนั้น ลูกจึงได้พบกับความปวด และความเมื่อยเป็นรางวัล
มีข้อที่น่าสังเกต คือ ไม่ ว่าเราจะไปอยู่ที่ไหน ควรทำตัวให้เป็นที่รักของคนรอบข้าง พึงสร้างสัมพันธไมตรีที่ดีกับทุกๆ คน เพราะการมีพรรคมีพวกจะทำให้เกิดความสะดวก ยามมีภัยหรือเกิดวิกฤติคับขัน จะได้มีผู้ช่วย ปกป้องคุ้มครอง หรืออย่างน้อย ก็เอาตัวรอดได้ อย่างนี้ถือว่า เริ่มสร้างปฏิรูปเทสให้เกิดขึ้นแล้ว
