สมัยรัชกาลที่ 4 พระองค์ทรงอธิษฐานต่อหน้าองค์พระปฐมเจดีย์ว่า ถ้าในพระมหาเจดีย์นี้มีพระบรมธาตุซึ่งท่านแต่โบราณบรรจุไว้ในภายใน ขอเทพยาผู้ใหญ่ทรงรักษา พระมหาเจดีย์องค์นี้จงมีเมตตากรุณาแบ่งพระบรมธาตุให้สักสององค์ข้าพเจ้าจะนำไปบรรจุไว้ในพระพุทธรูปหล่อใหม่นามว่าพระสัมมาสัมพุทธพรรณีองค์หนึ่งและไว้ในพระเจดีย์ทองเหลืองหุ้มเงินอีกองค์หนึ่ง
การเพิ่มหรือลดจำนวน เปล่งแสงสว่างเป็นฉัพพรรณรังสีและดวงรัศมี : มีหลายลักษณะและมีบันทึกไว้มากมายหลายยุคหลายสมัย จะขอยกตัวอย่างไว้พอสังเขปดังต่อไปนี้...
ในพระไตรปิฎกได้บรรยายถึงอานุภาพของพระอรหันต์ไว้ว่าสามารถโปรดสัตว์วิญญาณได้พันโลกธาตุ เมื่อมีพระอรหันต์กำเนิดขึ้นในโลก ธาตุอันประณีตในพันโลกธาตุจักสั่นสะเทือน ฝนมักจะตกเป็นเวลาติดต่อกัน (พลังพระรัตนตรัยหรือวิมุตติธรรมในธาตุธรรมแห่งพระอรหันต์จะเชื่อมต่อและมีอิทธิพลกว้างไกลได้เต็มที่คือทั่วหนึ่งพันโลกธาตุ)
พระอรหันต์ทั้งปวงและพระเจ้าอโศกมหาราชได้ร่วมกันอธิษฐานว่า...เมื่อสมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้ายังมีพระชนม์ชีพอยู่นั้น เคยเสด็จไปยังถิ่นฐานบ้านเมืองหลายแห่ง แล้วทรงหมายสถานที่อันควรแก่การประดิษฐานพระบรมธาตุไว้ จึงขออัญเชิญพระบรมธาตุไปสถิตในที่อันพระพุทธองค์ได้ทรงหมายเอาไว้นั้นเถิด...
บทบาทและความสำคัญของเจดีย์พระบรมธาตุ เป็นที่พึ่งทางใจเป็นแหล่งทัศนศึกษาทางประวัติศาสตร์ พุทธศาสตร์ ศิลปะ และวัฒนธรรมท้องถิ่น เป็นแหล่งพักผ่อนหย่อนใจ (โดยรอบเจดีย์พระบรมธาตุมักจะมีภูมิประเทศสงบ สวยงาม และร่มรื่น)
ผิวพรรณหรือวรรณะของพระบรมธาตุนั้น เมื่อสังเกตให้ดีจะเห็นว่าแตกต่างจากกวดทรายทั่วไป คือจะมีวรรณะงดงาม เปล่งปลั่งกว่า นำมาส่องกล้องจุลทรรศน์บางครั้งจะเป็นรุ้งสีทองแวววาวน่าชม บางครั้งมีละอองทองหรือเงินคล้ายกากเพชรหรือผงทองคำเปลวเกาะอยู่
ประเภทของพระบรมธาตุ มีวิธีแบ่งตามความสมบูรณ์ของสภาพหลังพิธีเผาสรีระธาตุ 1.นวิปปกิณณาธาตุ คือพระบรมธาตุที่ยังอยู่เป็นชิ้นสมบูรณ์ มี 7 องค์ 2.วิปปกิณณาธาตุ คือพระบรมาตุส่วนที่แยกกระจัดกระจายเพื่อยังประโยชน์แก่มหาชนและสรรพสัตว์สรรพวิญญาณทั้งหลายตามที่พระพุทธเจ้าได้ทรงอธิษฐานไว้ก่อนเสด็จปรินิพพาน ดังที่ปรากฏอยู่ใน “ตำนานมูลศาสนา” และ “ชินกาลมาลีปกรณ์”
ผมคือหลวงตาที่ใครหลายคนพูดถึง วันนี้ผมขอโอกาสมาเล่าความในใจและเหตุการณ์สุดปลื้มในช่วงโค้งสุดท้ายก่อนจะชิตังเมให้หลวงพ่อและนักเรียนอนุบาลฝันในฝันวิทยาทั่วโลกได้ฟังกันครับ
ผมเคยเป็นทหารมาก่อน พอปลดประจำการก็ไปช่วยพี่ชายทำอาชีพรับเหมา เพราะอยากหาตังค์มาบวชสัก 5 วัน 10 วัน แต่ยังหาไม่ได้ ก็พอดีแม่โทรมาบอกว่ามีโครงการบวช 1 แสนรูปฟรี ผมก็ตัดสินใจมาบวชทันทีเพราะผมอยากบวชเพื่อทดแทนบุญคุณพ่อแม่ และบวชเพื่อให้ตัวเองได้มีชีวิตที่ดีขึ้นครับ
ผมเป็นตัวแทนมาจากศูนย์อบรมวัดพระเกิด จ.พัทลุง ครับ ก่อนมาบวชผมมีอาชีพทำสวนยางพารามากว่า 20 ปี ที่มาบวชได้เพราะมีผู้นำบุญมาชวนบวช ซึ่งผมคิดว่าดีเหมือนกัน