หลักฐานธรรมกาย ตอนที่ 59 ธัมมกายาทิในบาญชีหอพระสมุด

รายชื่อคัมภีร์ในห้องสมุดช่วยบอกว่าผู้รวบรวมรู้จักและจัดวางเอกสารอย่างไร ตอนนี้ติดตามชื่อธัมมกายาทิจากบาญชีหอพระสมุดวชิรญาณไปสู่หนังสือสยามบาลีวรรณกรรม

บาญชีที่รวบรวมใน พ.ศ. 2463

ผู้เขียนรายงานว่าวรเมธ มลาศาสตร์พบหนังสือบาญชีคัมภีร์ภาษาบาลีแลภาษาสันสกฤต ซึ่งรวบรวมฉบับที่มีในหอพระสมุดวชิรญาณเมื่อ พ.ศ. 2463 และจัดพิมพ์ใน พ.ศ. 2464 บทความยังกล่าวถึงบาญชีแผนกบาลีฉบับ พ.ศ. 2459 เพื่อแสดงลำดับของการทำรายการหนังสือที่มาก่อนหน้านั้น

ชื่อธัมมกายาทิในสองรายการ

ในบาญชี พ.ศ. 2463 ต้นฉบับระบุว่าพบธมฺมกายาทิที่หน้า 24 ลำดับ 84 มีคำอธิบายเกี่ยวกับพระพุทธเจ้าผู้มีธรรมเป็นพระกายและเครื่องประดับ ส่วนสยามบาลีวรรณกรรม พ.ศ. 2545 จัดไว้ที่ลำดับ 288 รหัส B.2.84 เลขสองชุดนี้เป็นตำแหน่งอ้างอิงคนละระบบ การพบชื่อจึงช่วยติดตามประวัติรายการคัมภีร์ได้

อ่านหมวดหมู่ร่วมกับเนื้อหา

ผู้เขียนชวนพิจารณารายชื่อที่อยู่ใกล้กัน เช่น พุทธาภิเสกปกรณ ชินปัญชร และชินาลังการ เพื่อทำความเข้าใจบริบทพระพุทธคุณของธัมมกายาทิ นอกจากอายุและความแท้ของเอกสารแล้ว บทความเสนอให้ตรวจความสัมพันธ์กับคัมภีร์ข้างเคียงด้วย โดยข้อสรุปเรื่องสถานะและคุณค่าของธัมมกายาทิเป็นการวิเคราะห์ของคณะผู้เขียน

แหล่งที่มา

เรียบเรียงสรุปจากบทความของ นวธรรมและคณะนักวิจัย DIRI
ฉบับที่ ๒๑๒ เดือนสิงหาคม พ.ศ.๒๕๖๓

อ่านบทความต้นฉบับตอนที่ 59 · ซีรีส์หลักฐานธรรมกายในคัมภีร์พุทธโบราณ