หลักฐานธรรมกาย ตอนที่ 29 ธรรมกายในตำรากรรมฐานไทย

ตอนส่งท้ายปี 2560 ยกตำรากรรมฐานไทยมาอ่านเทียบกับคำสอนของหลวงปู่สด โดยให้ความสำคัญกับตำแหน่งกำหนดใจ นิมิต และคำว่าธรรมกาย

ลมหายใจและนิมิตในวิปัสสนาภูมิ

ผู้เขียนยกเนื้อหาจากวิปัสสนาภูมิส่วนอานาปานสติ ซึ่งแจกแจงตำแหน่งลมหายใจบริเวณนาภี หน้าอก และจมูกหรือริมฝีปาก ตำรายังพรรณนานิมิตองค์พระและการประคองสติที่ใจ ผู้เขียนเห็นว่ารายละเอียดเหล่านี้เป็นข้อมูลสำหรับศึกษาความคล้ายคลึงกับแนวปฏิบัติที่พระมงคลเทพมุนีถ่ายทอดไว้

คำว่าธรรมกายในแบบขึ้นพระกัมมัฏฐาน

อีกตัวอย่างคือแบบขึ้นพระกัมมัฏฐานที่ต้นฉบับระบุว่าได้จากวัดประดู่โรงธรรม กรุงเก่า ในห้องพระพุทธคุณมีคำอธิบายถึงธรรมกายภายในรูปกายควบคู่กับโพชฌงค์ 7 ประเด็นที่บทความหยิบมาพิจารณาจึงครอบคลุมทั้งถ้อยคำในตำราและวิธีปฏิบัติที่ตำราใช้สื่อความหมาย โดยวางไว้ในเรื่องราวการเรียนรู้ของหลวงปู่สด

อ่านตำราไทยร่วมกับงานศึกษาจีน

บทความเชื่อมการอ่านตำราไทยกับงานสมาธิจีนยุคต้นของ Eric Greene ซึ่งนำเสนอในเวที IABS ปี 2560 ตัวอย่างที่กล่าวซ้ำคือการวางใจบริเวณนาภีและนิมิตองค์พระ ผู้เขียนเสนอให้ DIRI รวบรวมข้อมูลจากตำราไทย คัมภีร์ต่างภาษา และงานวิจัยมาเทียบกัน เพื่อขยายการศึกษาเรื่องธรรมกายให้มีรายละเอียดมากขึ้น

แหล่งที่มา

เรียบเรียงสรุปจากบทความของ นวธรรมและคณะนักวิจัย DIRI
ฉบับที่ ๑๘๐ เดือนธันวาคม ๒๕๖๐

อ่านบทความต้นฉบับตอนที่ 29 · ซีรีส์หลักฐานธรรมกายในคัมภีร์พุทธโบราณ