หลักฐานธรรมกาย ตอนที่ 36 พุทธลักษณะกับพิธีพุทธาภิเษก

ตอนที่ 36 ใช้บทสวดและคัมภีร์ตั้งคำถามถึงความสัมพันธ์ระหว่างพระญาณ พุทธลักษณะ และคติที่มองพระพุทธรูปเสมือนพระพุทธเจ้าผู้ยังทรงพระชนม์

อ่านเอกสารร่วมกับวิถีวัฒนธรรม

ผู้เขียนยกการศึกษาพระธัมมกายาทิใน พ.ศ. 2556 และคาถาธรรมกายวัดศรีมงคล จังหวัดน่าน มาพิจารณาร่วมกัน ประเด็นของตอนนี้ขยายจากถ้อยคำในเอกสารไปสู่การใช้บทสวดในพิธีกรรม โดยสนใจว่าคำพรรณนาพระคุณของพระพุทธเจ้าเกี่ยวข้องกับวิถีความเชื่อของชุมชนอย่างไร

คำถามเรื่องพระญาณและพุทธลักษณะ

คณะนักวิจัยสังเกตว่าเอกสารทั้งสองกล่าวถึงส่วนต่าง ๆ ของพระวรกายควบคู่กับพระญาณและพุทธคุณ จึงตั้งคำถามว่าถ้อยคำเหล่านี้สัมพันธ์กับพิธีพุทธาภิเษกและคติพระพุทธรูปมีชีวิตเพียงใด ภาพประกอบยังแสดงการบรรจุสิ่งแทนหัวใจในองค์พระพุทธรูป ซึ่งช่วยให้เห็นตัวอย่างวัตถุและการกระทำในพิธีที่ผู้เขียนกำลังพิจารณา

ตำนานที่นำมาเป็นแนวศึกษาเปรียบเทียบ

ผู้เขียนกล่าวถึงตำนานพระแก่นจันทน์ ตำนานพระพุทธมหามุนีในเมียนมา และคาถาธรรมกายในกัมพูชา ว่าอาจใช้ศึกษาคติพระพุทธรูปมีชีวิตร่วมกับล้านนาได้ บทความระบุว่าคณะ DIRI และวรเมธ มาลาศาสตร์ กำลังรวบรวมข้อมูลใน พ.ศ. 2561 ความสัมพันธ์ระหว่างเอกสาร ตำนาน และพิธีกรรมจึงเป็นโจทย์วิจัยที่รายงานไว้ในขณะนั้น

แหล่งที่มา

เรียบเรียงสรุปจากบทความของ นวธรรมและคณะนักวิจัย DIRI
ฉบับที่ ๑๘๗ เดือนกรกฎาคม ๒๕๖๑

อ่านบทความต้นฉบับตอนที่ 36 · ซีรีส์หลักฐานธรรมกายในคัมภีร์พุทธโบราณ